Trên bảng cricket, “120/3” nghĩa là đội đang đánh có 120 runs và đã mất 3 wickets. Hai số đứng cạnh nhau đó, cộng thêm số overs, là cả bức tranh của một lượt đánh. Muốn xem cricket Goal123, bạn tìm theo tên môn trong phần thể thao của Goal123. Các mốc dưới đây lấy từ tài liệu của ICC.
Cricket GOAL123: xác định thể thức trước khi xem
Câu hỏi đầu tiên không phải ai đang dẫn, mà là trận này chơi thể thức nào. Cùng một con số 150 runs có thể là thành tích khá tốt trong một trận, hoặc chỉ là khởi đầu trong trận khác.
Lấy hai phép chia cho thấy sự khác biệt. 150 runs trong 20 overs của T20 là 7,5 runs mỗi over. Cũng 150 runs đó trong 50 overs là 3 runs mỗi over, tức nhịp ODI trung bình. Bằng nhau mà khác nhau. Vì vậy Cricket Goal123 nên được đọc từ thể thức trước.
ICC liệt kê ba thể thức chính. Test kéo dài đến năm ngày, mỗi đội đánh hai lượt. ODI chỉ một lượt mỗi đội, tối đa 50 overs. T20 quốc tế cũng một lượt, nhưng 20 overs, và cả trận thường trôi khoảng ba giờ.
Ba thể thức này khác nhau ở nhịp, không khác ở cách tính điểm. Test chờ đợi, ODI cân nhắc, T20 lao thẳng vào. Mở một trận cricket Goal123 ra, việc đầu tiên là suy ra thể thức từ tên giải và thông tin trận. Biết rồi, bạn biết nên chờ lượt dài hay lượt ngắn.
Runs, wickets và cách hiểu dấu gạch chéo
Runs là số điểm, wickets là số cầu thủ đã bị loại. Mỗi lượt đánh có 10 wickets, hết là xong, dù còn overs hay không. Vì vậy 120/3 nghĩa là còn đánh được, nhưng 150/10 nghĩa là đã hết lượt.
| Ký hiệu minh họa | Cách đọc | Điều không nên suy diễn |
|---|---|---|
| 120/3 | 120 runs, mất ba wickets | Hai số đều thuộc đội đang đánh |
| 15.2 overs | 15 overs và hai bóng hợp lệ | Dấu chấm ngăn số over và bóng lẻ |
| Target | Mục tiêu của lượt đuổi điểm | Có thể thay đổi khi điều lệ áp dụng |
| Runs required | Runs còn cần để đạt mục tiêu | Không mô tả số wickets còn lại |
| Balls remaining | Bóng hợp lệ còn lại trong giới hạn | Không bằng thời gian đồng hồ |
Một lỗi hay gặp là đọc số sau dấu gạch chéo như số runs của đội ném bóng. Không có chuyện đó. Cả hai số thuộc về đội đang cầm gậy, và số sau chỉ tăng khi họ mất người.
Đọc 120/3 như một câu: đã kiếm 120, đã mất 3. Với Cricket Goal123, bạn chỉ cần nhìn một cặp số đó là biết đội đang đánh mạnh hay yếu.
Hai số này nói về hai nguồn lực khác nhau. Runs cho biết đội đã kiếm được bao nhiêu. Wickets cho biết họ còn bao nhiêu người để tiếp tục kiếm. Cùng 120 runs, 120/1 và 120/8 là hai thế trận khác hẳn: đội đầu còn gần như nguyên lực, đội sau chỉ còn 2 wickets.
Một over được tính bằng số bóng hợp lệ
Một over gồm sáu bóng hợp lệ, ném luân phiên từ hai đầu sân. Bóng không hợp lệ không được đếm vào sáu bóng đó, nên đội ném phải ném bù. Nhờ vậy số bóng trong over luôn là sáu, dù có thêm bao nhiêu bóng lỗi xen vào.
Phần thập phân trên bảng đếm bóng, không đếm phần mười. 15.2 là 15 over trọn và hai bóng của over thứ 16. Quy ra bóng là 15 nhân 6 cộng 2, tức 92 bóng. Sau 15.5 thì tới 16.0, không có 15.6.
Đổi sang bóng giúp bạn tính nhịp ghi điểm khi xem Cricket Goal123. Đội đang 120/3 sau 15.2 overs ghi 120 runs trong 92 bóng, tương đương khoảng 7,83 runs mỗi over. Một trận ODI có 300 bóng mỗi đội, một trận T20 có 120 bóng, nên cùng nhịp 7,83 ở ODI là rất cao, ở T20 lại hơi thấp.
Một người ném không được ném hai over liền nhau trong cùng một lượt. Vì vậy đội ném luôn phải xoay ít nhất hai người ở hai đầu sân.
Lượt đuổi điểm và tác động của thời tiết
Đội đánh sau gọi là đội đuổi điểm. Muốn thắng họ phải vượt điểm của đội đánh trước, tức cần ít nhất thêm 1 run so với bằng điểm. Bằng điểm ở hai lượt giới hạn overs thường là hòa.
Hai cột Runs required và Balls remaining cho bạn nhịp cần thiết. Lấy ví dụ trận T20, đội đánh trước ghi 150, vậy mục tiêu là 151. Đội đuổi đang 90/2 sau 12.0 overs thì cần thêm 61 runs, còn 48 bóng, tức khoảng 7,63 runs mỗi over. So với nhịp 7,5 họ đã đạt tới lúc này, thế trận đang rất sát.
Mưa làm mọi thứ khó đọc hơn. Trận có thể bị tạm dừng rồi rút ngắn số overs, và khi trận bị rút ngắn, mục tiêu có thể đổi. Lúc ấy ô Target mới là nguồn đúng, không phải con số cũ trong đầu bạn. Thông báo chính thức của ban tổ chức luôn thắng mọi suy đoán trên ghế khán giả.
Test thì khác. Không có giới hạn overs cho mỗi lượt, nên thứ quyết định là hai đội có loại đủ 10 người của đối thủ ở cả hai lượt hay không, và còn đủ ngày để làm điều đó hay không, chứ chẳng ai đếm bóng còn lại. Bảng của Test vì vậy ít khi hiện Balls remaining.
Thống kê nên đi cùng câu chuyện trận đấu
Chỉ số đẹp nhất cũng chỉ là con số nếu quên bối cảnh. Đó là bài học lớn nhất khi theo dõi Cricket Goal123. Trung bình ghi điểm của một cầu thủ là tổng runs chia cho số lần bị loại, không chia cho số lượt đánh. Ví dụ 450 runs trong 9 lượt, trong đó 3 lần không bị loại, cho trung bình 450 chia 6 bằng 75.
Cùng một con số 75 ở Test và ở T20 nói về hai kiểu cầu thủ khác hẳn. Một bên kiên nhẫn qua hàng trăm bóng, bên kia nổ nhanh trong vài chục bóng. Thống kê chỉ đáng tin khi tách riêng theo thể thức, theo năm và theo đối thủ, vì mỗi lát cắt như vậy mới giữ được bối cảnh của từng trận. Tổng hợp mọi thể thức vào một số thì chẳng nói gì.
Với người theo dõi, thứ tự đúng là đọc thể thức, rồi runs và wickets, rồi overs, rồi mới đến thống kê. Làm theo thứ tự đó khi xem cricket Goal123 thì bảng điểm bớt rối hẳn. Nếu có đặt cược, hãy chọn mức tiền bạn chấp nhận mất, và nhớ rằng thống kê chưa bao giờ bảo đảm kết quả. Nội dung này chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Bảng đang 12.5 overs mà có một quả wide thì đã sang 13.0 chưa?
Chưa. Wide là bóng không hợp lệ nên không được đếm vào sáu bóng của over, bảng vẫn hiện 12.5 và đội ném phải ném bù một bóng. Chỉ khi bóng hợp lệ thứ sáu hoàn tất và bóng hết hiệu lực thì trọng tài mới hô over, rồi bảng sang 13.0.
Hai đội đều ghi 150 runs thì tình thế có giống nhau không?
Chưa chắc. Ở trận giới hạn overs, nếu đội đuổi điểm dừng đúng 150 sau khi đội kia cũng 150 thì kết quả hòa. Nhưng 150/3 sau 14 overs và 150/9 sau 20 overs là hai tình thế khác nhau xa về wickets và bóng đã dùng. Còn ở Test, bằng điểm trong một lượt chưa quyết định gì vì còn lượt hai.
Test ghi tối đa năm ngày có bắt buộc chơi đủ năm ngày không?
Không. Năm ngày là giới hạn thời gian, không phải thời lượng cố định. Một đội có thể thắng sớm hơn nếu loại hết đối thủ ở cả hai lượt khi còn dẫn điểm, và khi hết giờ mà chưa ai thắng thì trận được tính hòa.
Vì sao bảng có mục tiêu mới nhưng điểm đội đánh trước vẫn giữ?
Điểm đội đánh trước là kết quả đã diễn ra nên không bị sửa. Khi mưa cắt ngắn trận, phương pháp Duckworth-Lewis-Stern chỉ chỉnh số điểm đội đuổi phải vượt, căn cứ vào phần “nguồn lực” còn lại gồm số overs và wickets. Vậy nên hai con số cùng tồn tại: điểm thật của đội trước và mục tiêu điều chỉnh của đội sau.
